एसटी महामंडळाचे नवीन तिकीट दर जाहीर; प्रवास करण्याआधी दर तपासा

एसटी बस प्रवास महागला: तिकीट दरात १५ टक्क्यांपर्यंत वाढ

महाराष्ट्राची जीवनवाहिनी म्हणून ओळखली जाणारी राज्य परिवहन महामंडळाची (MSRTC) एसटी बस सेवा आता प्रवाशांसाठी अधिक खर्चिक ठरणार आहे. इंधन दरवाढ, वाढलेला देखभाल खर्च आणि कर्मचाऱ्यांच्या वेतनातील वाढ यामुळे एसटी महामंडळाने सर्व प्रकारच्या बस सेवांच्या भाड्यात वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

ही भाडेवाढ सरासरी १४.९५ टक्क्यांपर्यंत असून, दि. २५ जानेवारी २०२५ पासून संपूर्ण राज्यात लागू करण्यात आली आहे.

भाडेवाढीमागील प्रमुख कारणे

एसटी महामंडळाने गेल्या तीन वर्षांपासून तिकीट दरात कोणताही बदल केला नव्हता. मात्र, खालील कारणांमुळे आता दरवाढ अपरिहार्य ठरली आहे:

इंधन दरवाढ: डिझेलच्या किमतीत झालेल्या सातत्यपूर्ण वाढीमुळे महामंडळाच्या खर्चात मोठी भर पडली आहे.
कर्मचारी वेतन खर्च: कर्मचाऱ्यांचा महागाई भत्ता व वेतन सुधारणा यामुळे आर्थिक भार वाढला आहे.
देखभाल खर्च: टायर, सुटे भाग व दुरुस्ती खर्चात लक्षणीय वाढ झाली आहे.
हाकीम समितीच्या शिफारसी: हाकीम समितीने सुचवलेल्या सूत्रानुसार ही भाडेवाढ करण्यात आली आहे.

कोणत्या बससाठी किती जादा पैसे मोजावे लागतील?

एसटी महामंडळाच्या साध्या बसपासून ते वातानुकूलित प्रीमियम सेवांपर्यंत सर्वच बस सेवांच्या भाड्यात वाढ करण्यात आली आहे.

साधी बस (लालपरी): प्रति ६ किमी टप्प्यासाठी अंदाजे ₹१० पर्यंत वाढ
शिवशाही (AC): प्रति ६ किमी टप्प्यासाठी अंदाजे ₹१६ पर्यंत वाढ
शिवनेरी: पुणे–मुंबईसारख्या प्रमुख मार्गांवर भाड्यात वाढ
शिवशाही स्लीपर: लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी तिकीट दरात वाढ

दिलासा: सामाजिक सवलती कायम

भाडेवाढ लागू झाली असली तरी शासनाकडून दिल्या जाणाऱ्या सामाजिक सवलतींवर कोणताही परिणाम होणार नाही. खालील योजना पूर्वीप्रमाणेच सुरू राहणार आहेत:

महिला सन्मान योजना: महिलांना मिळणारी ५० टक्के तिकीट सवलत कायम
अमृत ज्येष्ठ नागरिक योजना:
- ७५ वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिकांना मोफत प्रवास
- ६५ ते ७५ वयोगटातील नागरिकांना सवलतीचा लाभ

महामंडळाचा उद्देश आणि भविष्यातील सुधारणा

या भाडेवाढीतून मिळणाऱ्या अतिरिक्त उत्पन्नातून एसटी महामंडळ पुढील सुधारणा करण्याचे नियोजन करत आहे:

ताफ्याचे नूतनीकरण: जुने आणि खिळखिळे बस बदलून नवीन बसेस खरेदी
इलेक्ट्रिक बसेस: पर्यावरणपूरक इलेक्ट्रिक बस सेवा वाढवणे
प्रवासी सुविधा: बस स्थानकांची स्वच्छता, सुशोभीकरण व सुविधा सुधारणा

निष्कर्ष

एसटी महामंडळाची आर्थिक स्थिती सावरण्यासाठी ही भाडेवाढ आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. जरी प्रवाशांवर काहीसा आर्थिक भार पडणार असला, तरी यामुळे एसटी बस सेवेची गुणवत्ता, सुरक्षितता आणि नियमितता सुधारण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे.