लाडकी बहीण योजनेचे ₹३००० याच महिलांच्या बँक खात्यात पैसे जमा होणार; अपात्र यादी जाहीर
‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजना ही राज्यातील महिलांसाठी अत्यंत महत्त्वाची योजना आहे. मात्र, या योजनेअंतर्गत अनेक महिलांच्या बँक खात्यात हप्त्याची रक्कम जमा झालेली नाही. याबाबत महाराष्ट्र सरकारने स्पष्ट माहिती दिली असून, काही महिलांना नियम व तांत्रिक कारणांमुळे या योजनेचा लाभ मिळणार नाही, असे सांगण्यात आले आहे. अशा अपात्र महिलांची यादी आणि त्यामागील कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत.
लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत अर्ज मंजूर झाला असला, तरीही काही महिलांच्या खात्यात १५०० किंवा ३००० रुपयांचे हप्ते जमा होणे थांबले आहे. यामागे मुख्यतः बँक खाते, आधार लिंकिंग, केवायसी आणि उत्पन्न पडताळणीसंबंधी अडचणी कारणीभूत आहेत.
सर्वप्रथम, ज्या महिलांचे बँक खाते आधार कार्डशी लिंक नाही, अशा महिलांच्या खात्यात पैसे जमा होऊ शकत नाहीत. सरकारकडून सर्व लाभ ‘डीबीटी’ म्हणजेच Direct Benefit Transfer द्वारे दिले जात असल्याने NPCI मॅपिंग अत्यावश्यक आहे. आधार लिंक नसल्यास सरकारला थेट खात्यात पैसे पाठवता येत नाहीत.
दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे अपूर्ण ई-केवायसी. सरकारने अनेक वेळा संधी दिल्यानंतरही ज्या महिलांनी ई-केवायसी पूर्ण केलेली नाही, त्यांच्या हप्त्यांवर तात्पुरती बंदी घालण्यात आली आहे. केवायसी पूर्ण नसल्यास लाभार्थ्याची ओळख पडताळणी होत नाही.
तिसरे कारण म्हणजे चुकीची बँक माहिती. अनेक महिलांनी अर्ज करताना स्वतःच्या नावाऐवजी पती, मुलगा किंवा इतर कुटुंबीयांचे बँक खाते दिले आहे. अशा परिस्थितीत पैसे जमा होत नाहीत. लाडकी बहीण योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी खाते महिलेच्या स्वतःच्या नावावर असणे बंधनकारक आहे.
याशिवाय उत्पन्न मर्यादा ओलांडणे हेही मोठे कारण आहे. अर्जाच्या पडताळणीदरम्यान जर कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा जास्त आढळले, तर संबंधित महिला अपात्र ठरवली जाते. उत्पन्नाचा दाखला चुकीचा किंवा दिशाभूल करणारा असल्यास अर्ज थेट रद्द होऊ शकतो.
काही महिलांना दुहेरी शासकीय लाभ घेत असल्यामुळेही अपात्र ठरवण्यात आले आहे. जर महिला आधीपासून संजय गांधी निराधार योजना, विधवा पेन्शन किंवा अन्य कोणत्याही शासकीय पेन्शन योजनेचा लाभ घेत असेल, तर तिला ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजनेचा लाभ मिळणार नाही.
आपले नाव अपात्र यादीत आहे का, किंवा पैसे का जमा होत नाहीत, हे महिलांनी स्वतः तपासून पाहू शकतात. यासाठी अधिकृत वेबसाईट ladakibahin.maharashtra.gov.in येथे जावे लागेल. तेथे मोबाईल नंबर आणि पासवर्ड वापरून लॉगिन केल्यानंतर ‘यापूर्वी केलेले अर्ज’ या पर्यायावर क्लिक करावे. त्या ठिकाणी अर्जाची स्थिती दिसेल. जर ‘Rejected’ किंवा ‘Disqualified’ असे नमूद असेल, तर त्यासमोर नाकारण्याचे कारण स्पष्टपणे दिलेले असते.
महिलांना अपात्र ठरण्यामागे कागदपत्रांतील त्रुटी हेही मोठे कारण आहे. अपलोड केलेले आधार कार्ड, रेशन कार्ड किंवा इतर कागदपत्रे अस्पष्ट असल्यास अर्ज बाद होतो. तसेच अर्जदार महिलेचे वय २१ ते ६५ वर्षांच्या दरम्यान नसल्यास ती या योजनेसाठी पात्र ठरत नाही.
कुटुंबातील कोणताही सदस्य सरकारी नोकरीत असल्यास किंवा आयकर भरणारा असल्यासही महिला अपात्र ठरते. काही प्रकरणांमध्ये विवाह प्रमाणपत्र किंवा नावातील बदलाचा योग्य पुरावा अपलोड न केल्यामुळे तांत्रिक अडचणी निर्माण झालेल्या आहेत.
जर महिलांना अर्ज पुन्हा दुरुस्त करायचा असेल, तर सर्व कागदपत्रे अचूक असणे अत्यंत गरजेचे आहे. आधार कार्ड मोबाईल नंबरशी लिंक असणे आवश्यक आहे. रेशन कार्ड पिवळे किंवा केशरी असावे. रहिवासी पुराव्यासाठी डोमिसाईल दाखला किंवा किमान १५ वर्षांपूर्वीचे रेशन कार्ड किंवा मतदान कार्ड चालते. बँक पासबुक स्वतःच्या नावाचे आणि डीबीटी सक्रिय असलेले असावे. उत्पन्नाचा दाखला २.५ लाखांच्या आत असणे आवश्यक आहे. तसेच शासनाने दिलेल्या नमुन्यातील हमीपत्र जोडणे बंधनकारक आहे.
जर तुमचे नाव अपात्र यादीत असेल किंवा पैसे येत नसतील, तर त्वरित बँकेत जाऊन आधार सीडिंग आणि NPCI मॅपिंग करून घ्यावे. त्यानंतर ‘नारीशक्ती दूत’ ॲप किंवा सेतू केंद्राच्या मदतीने ई-केवायसी पूर्ण करावी. पोर्टलवर जाऊन ‘Edit’ किंवा ‘Resubmit’ पर्याय वापरून अर्जातील चुका दुरुस्त करून नवीन कागदपत्रे अपलोड करावीत.
महत्त्वाचे म्हणजे, जोपर्यंत बँक खाते आधारशी पूर्णपणे लिंक होत नाही आणि केवायसी पूर्ण होत नाही, तोपर्यंत सरकारकडून लाडकी बहीण योजनेचा लाभ थेट खात्यात जमा होणार नाही. त्यामुळे सर्व महिलांनी तात्काळ आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करून आपला हप्ता सुनिश्चित करावा.